Vatandaşın Bilgi
Edinme Hakkı hangi faaliyet alanlarında
kullanılır?
Merkezi idare
kapsamındaki kamu idareleri ile bunların bağlı,
ilgili veya ilişkili kuruluşlarının, köyler
hariç olmak üzere mahalli idareler ve bunların
bağlı ve ilgili kuruluşları ile birlik veya
şirketlerinin, T.C. Merkez Bankası, İMKB ve
üniversiteler de dahil olmak üzere kamu tüzel
kişiliğini haiz olarak enstitü, teşebbüs,
teşekkül, fon ve sair adlarla kurulmuş olan
bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ve kamu
kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının
faaliyetlerinde uygulanır.
Bilgi Edinme
Hakkını kimler kullanabilir?
Kamu kurum ve kuruluşlarından bilgi edinme
hakkını herkes kullanabilir.
Türkiye'de ikamet eden yabancılar ile Türkiye'de
faaliyette bulunan yabancı tüzel kişiler,
isteyecekleri bilgi kendileriyle veya faaliyet
alanlarıyla ilgili olmak kaydıyla ve
karşılıklılık ilkesi çerçevesinde, bu Kanun
hükümlerinden yararlanırlar. Bu kapsamdaki
başvurular Türkçe olarak yapılır. Karşılıklılık
ilkesi kapsamında bulunan ülkeler Dışişleri
Bakanlığınca Resmi Gazetede ilan edilir.
Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası
sözleşmelerden doğan hak ve yükümlülükleri
saklıdır.
Başvuru Usulü
a. gerçek
kişiler için
Gerçek kişiler tarafından yapılacak bilgi edinme
başvurusu; başvuru sahibinin adı
ve soyadı, imzası, oturma yeri veya iş adresini
içeren dilekçeyle, istenen bilgi veya
belgenin bulunduğu kurum ve kuruluşa yapılır.
b. tüzel
kişiler için
Tüzel kişiler tarafından yapılacak bilgi edinme
başvurusu; tüzel kişinin unvanı
ve adresi ile yetkili kişinin imzasını ve yetki
belgesini içeren dilekçeyle, istenen
bilgi veya belgenin bulunduğu kurum ve kuruluşa
yapılır.
Vatandaşın
bilgi edinme hakkını kullanabilmesi için
izlemesi gereken yol.
Bilgi edinme
başvurusu, kişinin kimliğinin ve imzasının veya
yazının kim tarafından gönderildiğinin tespitine
yarayacak başka bilgilerin belirlenebilir olması
kaydıyla elektronik ortamda veya diğer iletişim
araçlarıyla da yapılabilir.
a. posta ile
başvuru
Posta yolu ile başvuruda bulunmak isteyen
başvuru sahibi, iadeli-taahhütlü posta ile
başvurusunu yapmalıdır. Yönetmelikte bu konuya
ilişkin herhangi bir bilginin bulunmamasına
rağmen, başvurunun kayda geçirilmesinde ve
başvuru sahibinin başvurusunun birime ulaştığı
tarihi takip edebilmesi açısından en doğru
yoldur.
b. elektronik
posta ile başvuru
Gerçek kişiler tarafından elektronik posta
yoluyla yapılacak başvurular, başvuru sahibinin
adı ve soyadı, oturma yeri veya iş adresine
ilave olarak kimlik doğrulama amacıyla
kullanılacak T.C. kimlik numarası belirtilmek
suretiyle, istenen bilgi veya belgenin bulunduğu
kurum ve kuruluşun bilgi edinme biriminin
elektronik posta adresine yapılır.
Tüzel kişiler tarafından elektronik posta
yoluyla yapılacak başvurular, tüzel kişinin
unvanı ve adresi ile yetkili kişinin T.C. kimlik
numarası belirtilmek suretiyle ve yetki
belgesiyle birlikte, istenen bilgi veya belgenin
bulunduğu kurum ve kuruluşun bilgi edinme
biriminin elektronik posta adresine yapılır.
Yetki belgesi uygun elektronik araçlarla
elektronik ortama aktarılarak gönderilir.
Gerçek veya tüzel kişiler tarafından, 5070
sayılı Elektronik İmza Kanunu gereğince
elektronik imza kullanılarak gönderilen
başvurularda, T.C. kimlik numarası aranmaz.
Elektronik posta yoluyla yapılacak başvurular
için, kurum ve kuruluşların bilgi edinme
birimleri, bu amaçla kurumsal bir elektronik
posta adresi oluşturur ve internet sayfalarında
yayımlar.
Kurum ve kuruluşlar elektronik ortamda yapılan
başvuruya elektronik ortamda cevap verebileceği
gibi, istenen bilgi veya belgenin niteliğine
göre yazıyla da cevap verebilir. İstenen bilgi
veya belgenin bu yollarla verilmesinin mümkün
olmadığı hallerde, söz konusu bilgi veya
belgenin yerinde incelenebilmesi, not
alınabilmesi, dinlenebilmesi, görülebilmesi veya
izlenebilmesi imkanı sağlanır.
Elektronik posta yoluyla yapılan bilgi edinme
başvurularında, başvuru sahibi gerçek veya tüzel
kişilerin verdiği T.C. kimlik numarası, İçişleri
Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel
Müdürlüğünün internet sayfasından, başvuru
sahibi tarafından verilen ad ve soyadın doğru
olup olmadığının tespiti amacıyla gerektiğinde
sorgulanır. Gerçeğe aykırı ad ve soyadla yapılan
başvurular işleme konulmaz.
Gerçek Kişiler için form
Tüzel Kişiler için form
c. faks ile başvuru
Başvuru dilekçeleri faks yoluyla da, kurum ve
kuruluşlara gönderilebilir. Ancak faks yoluyla
yapılacak başvurularda ayrıca, gerçek kişiler
ile tüzel kişiliği temsile yetkili kişilerin
T.C. kimlik numaraları belirtilir. Faks yoluyla
iletilen dilekçelerde, dilekçe sahibi kendisine
faks yoluyla cevap verilmesini isterse, cevap
verilecek faks numarasını dilekçesinde ayrıca
belirtir. Kurum ve kuruluşlar, faks yoluyla
yapılan başvurulara, faks yoluyla veya
elektronik ortamda cevap verebileceği gibi,
istenen bilgi veya belgenin niteliğine göre
yazıyla da cevap verebilir. İstenen bilgi veya
belgenin bu yollarla verilmesinin mümkün
olmadığı hallerde, söz konusu bilgi veya
belgenin yerinde incelenebilmesi, not
alınabilmesi, dinlenebilmesi, görülebilmesi veya
izlenebilmesi imkanı sağlanır.
Başvurunun
yapıldığı tarih olarak kabul edilen tarih.
a. bireysel
başvuru
Başvurunun kurum ve kuruluşa ulaştığı tarih
başvuru tarihidir
b. posta ile başvuru
Başvurunun kurum ve kuruluşa ulaştığı tarih
başvuru tarihidir.
c. elektronik posta ile başvuru
Elektronik posta yoluyla yapılacak başvurularda,
başvuru formunun kurum veya kuruluşun bilgi
edinme biriminin elektronik posta adresine
ulaştığı tarih, başvuru tarihidir.
d. faks ile başvuru
Faks yoluyla gelen başvuru dilekçesinin kurum ve
kuruluşların bilgi edinme birimlerine ulaştığı
tarih, başvuru tarihidir
Başvuruların
cevaplandırılma süreleri.
Kurum ve
kuruluşlar, başvuru üzerine istenen bilgi veya
belgeye erişimi on beş iş günü içinde sağlarlar.
Ancak istenen bilgi veya belgenin, başvurulan
kurum ve kuruluş içindeki başka bir birimden
sağlanması; başvuru ile ilgili olarak bir başka
kurum ve kuruluşun görüşünün alınmasının
gerekmesi veya başvuru içeriğinin birden fazla
kurum ve kuruluşu ilgilendirmesi durumlarında
bilgi veya belgeye erişim otuz iş günü içinde
sağlanır. Bu durumda, sürenin uzatılması ve
bunun gerekçesi başvuru sahibine on beş iş
günlük sürenin bitiminden önce bildirilir.
Vatandaşın
bilgi edinme başvurusunda yer vermesi gereken
bilgiler.
Dilekçede,
istenen bilgi veya belgeler açık ve ayrıntılı
olarak belirtilir. Bilgi veya belgeye erişimin
kısa sürede sağlanabilmesi amacıyla, istenen
bilgi veya belgenin konusu, varsa tarihi, sayısı
ve kurum veya kuruluşun hangi biriminden
istendiği ve ihtiyaç duyulan diğer hususlar
dilekçede belirtilir.
Merkezi idarenin taşra teşkilatında bulunan
bilgi veya belgelere ilişkin başvurular, valilik
veya kaymakamlığa bağlı olarak faaliyette
bulunan bilgi edinme yetkililerine veya taşra
teşkilatında bulunan ilgili birimlere yapılır.
İl ve ilçelerde bulunan birimler arasındaki
koordinasyon ve bu işlemlere ilişkin raporların
hazırlanması, valilik ve kaymakamlıklardaki
bilgi edinme birimlerince sağlanır. Valilik ve
kaymakamlıklarda bulunan bilgi edinme birimleri,
merkez teşkilatını ilgilendiren konularda
kendilerine yapılan başvuruları ilgili idareye
gönderir ve durumu başvurana bildirir.
Başvuru dilekçelerinin veya başvuru formlarının,
daktiloyla doldurulması veya bilgisayar çıktısı
olması şartı aranmaz. Ancak başvuru dilekçeleri
veya formları okunaklı ve anlaşılır bir şekilde
yazılır veya doldurulur.
Vatandaşın bu
hakkını kullanabilmesini sağlamak amacıyla
Devletin alması gereken tedbirler ve bu
tedbirlerin uygulanmaya başlayacağı süreler.
Kurum ve
kuruluşlarda Yönetmeliğin yayım tarihini olan 27
Nisan 2004 tarihinden itibaren bir ay içinde 8
inci madde hükümlerine uygun olarak bilgi edinme
birimleri oluşturulur. Kurum ve kuruluşların
basın ve halkla ilişkilerle görevli
birimlerinde, bilgi edinme hakkının etkin olarak
kullanılabilmesi ve bilgi veya belgelere
erişimin zamanında sağlanabilmesi amacıyla bilgi
edinme birimleri oluşturulur. Bünyesinde basın
ve halkla ilişkilerle görevli birimi veya bu
birime benzer görevler ifa eden birim bulunmayan
kurum ve kuruluşlar, bilgi edinme hakkının etkin
olarak kullanılabilmesi ve bilgi veya belgelere
erişimin zamanında sağlanabilmesi amacıyla,
kurum ve kuruluş içindeki bir birim bünyesinde
bilgi edinme birimleri oluştururlar veya
doğrudan kurum yöneticisine bağlı bilgi edinme
yetkilisi görevlendirirler.
Kurum ve kuruluşlar, Yönetmeliğin yayım tarihini
olan 27 Nisan 2004 tarihinden itibaren üç ay
içinde 6 ncı maddede belirtilen kurum dosya
planlarını, bilgi edinme hakkının kullanımını
kolaylaştıracak şekilde hazırlar ve bilgi
iletişim teknolojilerini kullanmak suretiyle
kamuoyunun bilgisine sunarlar.
Kurum ve kuruluşların belge kayıt, dosyalama ve
arşiv düzeninde ihtiyaç duyulan mevzuat
değişiklikleri ve diğer düzenleyici işlemler
altı ay içinde yapılır.
Kurumsal internet sayfası bulunmayan kurum ve
kuruluşlar iki ay içinde internet sayfalarını
oluştururlar.
Kurum ve kuruluşların bilgi edinme birimleri iki
ay içinde elektronik posta yoluyla başvuru kabul
edecek elektronik posta adreslerini oluşturarak
internet sayfalarından kamuoyunun bilgisine
sunarlar.
Başvuru
sahiplerinden ücret talep edilecek midir?
Kurum ve
kuruluşlar, erişimine olanak sağladıkları bilgi
veya belgeler için başvuru sahibinden, bilgi
veya belgelere erişimin gerektirdiği inceleme,
araştırma, kopyalama, postalama ve diğer maliyet
unsurları ile orantılı ölçüde ücret tahsil
edebilir. Kurum ve kuruluşlar bu amaçla her yıl
bütçe kanununda belirlenecek ilkelere göre
bilgiye erişim ücret tarifesi belirler. Kurum ve
kuruluşlar elektronik posta yoluyla erişimine
olanak sağladıkları bilgi veya belgeler için de,
erişimin gerektirdiği inceleme, araştırma ve
diğer maliyet unsurlarıyla orantılı ölçüde ücret
tahsil edebilir.
Kurum ve kuruluşlar erişimini sağlayacakları
bilgi veya belgelerin, erişim maliyeti tutarı ve
ödemenin nereye yapılacağı hakkında başvuru
sahibini, başvuru tarihinden itibaren on beş gün
içinde bilgilendirir. Ancak, istenen bilgi veya
belgenin, başvurulan kurum ve kuruluş içindeki
başka bir birimden sağlanması; başvuru ile
ilgili olarak bir başka kurum ve kuruluşun
görüşünün alınmasının gerekmesi veya başvuru
içeriğinin birden fazla kurum ve kuruluşu
ilgilendirmesi durumunda, kurum ve kuruluşlar
erişim maliyeti tutarı ve ödemenin nereye
yapılacağı hakkında başvuru sahibini, başvuru
tarihinden itibaren otuz gün içinde
bilgilendirir.
Bilgi veya belgelere erişim için gereken maliyet
tutarının kurum ve kuruluş tarafından başvuru
sahibine bildirilmesiyle, on beş veya otuz iş
günlük süreler kesilir. Başvuru sahibi,
bildirimin yapıldığı tarihten itibaren on beş iş
günü içinde ödemeyi gerçekleştirdiğini gösteren
belgeyi sunmadığı takdirde talebinden vazgeçmiş
sayılır.
Kamu kurum ve kuruluşlarının, erişimine olanak
sağladıkları bilgi veya belgeler için başvuru
sahiplerinden talep edecekleri ücretler, ilgili
kurum ve kuruluş bütçesine gelir olarak
kaydedilmek üzere ilgili saymanlıklara veya bu
saymanlıklar adına bankalar ve diğer finans
kurumları veya PTT şubelerinde açılan hesaplara
yatırılır.
Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının,
erişimine olanak sağladıkları bilgi veya
belgeler için başvuru sahiplerinden talep
edecekleri ücretler, ilgili meslek kuruluşları
adına açılan hesaba yatırılır.
Belirtilen başvuru ücretlerine ilişkin ilkeler
belirleninceye kadar, 2004 yılı için uygulanmak
üzere kurum ve kuruluşlar tarafından tespit
edilecek tarifelere göre ücret tahsil
edilebilir. Ancak erişimine olanak sağlanan
bilgi veya belgelerin ilk on sayfalarının
kopyaları için, postalama maliyeti dahil
herhangi bir ücret alınmaz.
Bilgi edinme
hakkı kapsamı dışında tutulan bilgi ve belgeler
nelerdir?
Devlet sırlarına
ilişkin bilgi ve belgeler bilgi edinme hakkı
kapsamının dışındadır.
Ülkenin ekonomik çıkarlarına ilişkin bilgi ve
belgeler bilgi edinme hakkı kapsamında yer
almamaktadır.
İstihbarata ilişkin bilgi veya belgeler olarak
değerlendirilen sivil ve askeri istihbarat
birimlerinin görev ve faaliyetlerine ilişkin
bilgi veya belgeler söz konusu hakkın kapsamı
dışındadır. Ancak bu bilgi veya belgeler kişinin
çalışma hayatını ve meslek onurunu etkileyecek
nitelikte ise, bizzat ilgilisi veya özel
vekaletname ile yetkilendirilmiş vekili
tarafından istenen bilgi veya belgeler ile kurum
ve kuruluşların istifadesine sunulan istihbari
bilgi ve belgeler bilgi edinme hakkına konu
olabilirler.
İdari soruşturmaya, adli soruşturma ve
kovuşturmaya ilişkin bilgi veya belgeler kanunun
uygulama alanı dışındadır.
Kişinin izin verdiği haller dışında, özel
hayatın gizliliği ilkesine aykırılık teşkil eden
bilgi veya belgeler ile haberleşmenin gizliliği
ilkesi çerçevesinde değerlendirilen bilgi veya
belgeler bilgi edinme hakkı kapsamında yer
almamaktadır.
Ticari sır niteliğindeki bilgi veya belgeler de
bilgi edinme hakkı kapsamında değildir.
Kamuoyunu ilgilendirmeyen kurumun kendi
personeline ve kurum içi uygulamalarına ilişkin
bilgi veya belgeler bilgi edinme hakkı kapsamı
dışında tutulmuştur.
İstenen bilgi veya belgelerde gizlilik dereceli
veya açıklanması yasaklanan bilgi veya
belgelerin bulunması halinde, açıklanabilir
nitelikte olanlar ayrılabiliyorsa, ayırma
gerekçesi başvuru sahibine bildirilerek, ayrılan
kısımlar başvuru sahibine bilgisine sunulur.
Bilgi edinme
istemi reddedilen başvuru sahibi ne yapabilir?
Bilgi edinme
istemi Kanunun 16 ve 17 nci maddelerinde
öngörülen sebeplerle reddedilen başvuru sahibi,
yargı yoluna başvurmadan önce kararın
tebliğinden itibaren on beş gün içinde Bilgi
Edinme Değerlendirme Kuruluna itiraz edebilir.
İtiraz yazılı olarak yapılır. Kurul, bu konudaki
kararını otuz iş günü içinde verir.
20 nci maddede belirtilen süreler içinde, kurum
ve kuruluşlar tarafından başvuru sahibine olumlu
veya olumsuz herhangi bir cevap verilmemesi
halinde başvuru, 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanununun 10 uncu maddesi uyarınca altmış
günün geçmesiyle reddedilmiş sayılır.
İkinci fıkra gereğince bilgi edinme istemi
Kanunun 16 ve 17 nci maddelerinde öngörülen
sebeplerle reddedilmiş sayılan başvuru sahibi,
yargı yoluna başvurmadan önce dava açma
süresinin başladığı tarihten itibaren on beş gün
içinde Kurula yazılı olarak itiraz edebilir.
Kurul, bu konudaki kararını otuz iş günü içinde
verir.
Kurula itiraz, başvuru sahibinin idari yargıya
başvurma süresini durdurur.
Bilgi Edinme
Başvuru Formu Örneği
EK 1: BİLGİ
EDİNME HAKKI BAŞVURU FORMU
(Gerçek Kişiler İçin)
4982 sayılı
vatandaşın Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamında
ilgili kurum veya kuruluş bünyesindeki Bilgi
Edinme Birimine sunulmak üzere;
4982 sayılı Bilgi
Edinme Hakkı Kanunu'nun 6. maddesi uyarınca;
aşağıda belirttiğim konu kapsamında, biriminizde
bulunan belge / belgelere erişimimin sağlanması
talebimi içeren dilekçedir:
Başvuru Sahibinin
Adı Soyadı :
Ev / İş Adresi :
Telefon Ev :
İş :
Elektronik Posta
Adresi:
(Elektronik ortamda yapılacak başvurular için
doldurulması zorunludur.)
Türkiye
Cumhuriyeti Kimlik Numarası:
(Elektronik ortamda yapılacak başvurular için
doldurulması zorunludur.)
Tarih :
İmza :
EK 2: BİLGİ
EDİNME HAKKI BAŞVURU FORMU
(Tüzel Kişiler İçin)
4982 sayılı
vatandaşın Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamında
ilgili kurum veya kuruluş bünyesindeki Bilgi
Edinme Birimine sunulmak üzere;
4982 sayılı Bilgi
Edinme Hakkı Kanunu'nun 6. maddesi uyarınca;
aşağıda belirtilen konu kapsamında, biriminizde
bulunan belge / belgelere tüzel kişi adına
erişimimin sağlanması talebimi içeren
dilekçedir:
Tüzel Kişinin
Ünvanı :
Adresi :
Telefonu :
Temsile Yetkili
Kişinin
Elektronik Posta
Adresi:
(Elektronik ortamda yapılacak başvurular için
doldurulması zorunludur.)
Türkiye
Cumhuriyeti Kimlik Numarası:
(Elektronik ortamda yapılacak başvurular için
doldurulması zorunludur. Ancak, elektronik imza
kullanılması halinde aranmaz.)
İmzası :
Tarih :
Ek:Tüzel Kişiliği
Temsile Yetkili Kişinin Yetki Belgesi
